Podstawowy słownik łowiecki czyli jak mówią myśliwi

Myślistwo

 

„Kiedhenry-alken-83416_1280y wchodzisz między wrony, musisz krakać jak i one” – to stare polskie przysłowie, świetnie sprawdza się w środowisku myśliwskim. Jeśli spotkasz inne osoby, które złapały bakcyla Dzikiego Hobby, szybko zauważysz, że mówią specyficznym językiem. Wiele słów związanych z lasem, zwierzętami i myśliwskimi czynnościami, na używa się w potocznym języku. Dlatego dobrze jest wcześniej zapoznać się z podstawowymi zwrotami, których używają myśliwi, sokolnicy i inni przedstawiciele Dzikiego Hobby. Te słowa są częścią myśliwskiej kultury i jeśli chcesz do niej należeć, to zapoznaj się z poniższym słownikiem:

Ambona – to stałe lub przenośne stanowisko myśliwskie, składające się z platformy z ławeczką oraz drabiny. Ma wysokość kilku metrów, aby zapewnić myśliwemu idealne warunki do oceny i odstrzału zwierzyny. Na ogół wykonuje się je z drewna, jednak czasem robi się także wersję przenośną z aluminium.

Anons – zawiadomienie myśliwego przez psa o tym, że odnalazł zwierzyn

Anonser – pies wyszkolony do anonsowania zwierzyny

Aport – przynoszenie przez psa ubitej zwierzyny

Aporter – pies myśliwski wyszkolony do aportowania

Badyle – kończyny i poroże jelenia, łosia lub danielafavv

Bałamut – pies, który gubi trop, biega po starym tropie, wprowadzający w błąd resztę psów

Bałwan – wypchany cietrzew, lub jego makieta zrobiona z tektury, która ma na celu przyciągnąć inne cietrzewie

Barłóg – legowisko dzika lub niedźwiedzia

Basior – dorosły samiec wilka

Biała stopa – teren całkowicie pokryty śniegiem
Białozór – drapieżny, norweski sokół. Niezwykle rzadki oraz skuteczny podczas polowań.

Bródka – trofeum myśliwskie uzyskiwane z ogona słonki. To płaska szczoteczka z krótkich piórek.

Chyb, chyra – znajdująca się na karku dzika, bardzo długa i gęsta szczecina. Kiedy dzik jest rozdrażniony lub zaniepokojony to „stroszy chyb”

Darz Bór! – to myśliwskie pozdrowienia, odpowiednik codziennego „Dzień dobry”. Oznacza: niech bór obficie obdarowuje.

Dojść postrzałka – czyli odnaleźć postrzeloną, ranną zwierzynę.

Do puli – to polowanie zbiorowe, gdzie wszystkie upolowane zwierzęta dodawane są do puli, na koniec rozdzielanej po równo, między każdego uczestnika polowania. Zazwyczaj polowanie do puli stosuje się przy polowaniu na drobną zwierzynę i ptactwo.

Drapieżnik duży – w Polsce pozostały już właściwie tylko rysie, wilki i niedźwiedzie. Obecnie wszystkie te gatunki są pod ochroną, nie urządza się więc na nie polowania.

Drapieżnik mały – w Polsce mamy borsuki, lisy, jenoty, norki amerykańskie, kuny leśne, kumy domowe oraz tchórze.

Dryling – inaczej „trójlufka”. To myśliwska broń palna o trzech lufach. Posiada dwie lufy do strzelania śrutem i jedną do strzelania kulami.

Dublet – kiedy myśliwy wykona dwa celne strzały, jeden po drugim, do dwóch różnych celów.

Dwunastak – to samiec jelenia, w którego porożu znajduje się przynajmniej jedna tyka z sześcioma odnogami.

Dziesiątek – samiec jelenia, w którego porożu znajduje się przynajmniej jedna tyka z pięcioma odnogami.

Etyka łowiecka – ogół niepisanych norm, które powinni przestrzegać myśliwi podczas polowania.

Fajki – to kły z górnej szczęki odyńca (samca dzika). Wraz z szablami i kłami z żuchwy, składają się na trofeum myśliwskie.

Farba, posoka – krew zwierzyny.

Fryc – niedoświadczony myśliwy, zaraz po stażu.

Gastrolity – drobne kamyki, które ptactwo połyka wraz z pokarmem. Pomagają im w rozcieraniu twardego pokarmu.

Głownia – to ostrze broni białej np. kordelasa

Grandle – szczątkowe kły z górnej szczęki jeleniowatych

Gruby – duży, wyjątkowo okazały zwierz np. gruby dzikiego

Karawan – pojazd przystosowany do przewożenia upolowanej zwierzyny.

Kęsy – kły drapieżników

Koło łowieckie – to podstawowa jednostka organizacyjna w Polskim Związku Łowiectwa, która zajmuje się gospodarką łowiecką, w dzierżawionym przez siebie obwodzie. W Polsce jest około 2500 kół łowieckich.

Kita – czyli ogon małego drapieżnika np. lisa

Kordelas – obecnie wykorzystywany głównie jako myśliwska broń paradna, wyparty przez myśliwskie noże. To mały miecz, który służył do dobijania rannej zwierzyny.

Lira – trofeum myśliwskie, ogon cietrzewia.

Łania – sami jelenia lub daniela.

Łopaty – bardzo pożądane trofeum myśliwskie, które uzyskuje się z poroża łosia lub daniela.

Medalion – jest to spreparowana głowa, wraz z szyją i karkiem, ptaka lub zwierza.

Medalowy – zwierz, który posiada wyjątkowo duże trofeum, spełniające międzynarodowe kryteria nagradzania medalami.

Miot – to określona powierzchnia terenu łowieckiego (lasu lub pola), z której nagania się zwierzynę w kierunku myśliwych.

Mundur myśliwski – to mundur zakładany na uroczystości myśliwskie. Składa się z ciemnozielonych spodni oraz marynarki z naszytymi myśliwskimi dystynkcjami i guzikami wykonanymi z poroża. Nosi się do niego także zielony sznur paradny oraz kordelas

Naganiacz – jeden z myśliwych, który podczas polowania zapędza zwierzynę w kierunku reszty polujących.

Nie strzelany – zwierz, który został puszczony bez strzału.

Ocena trofeum – komisja składająca się z przedstawicieli właściwego nadleśnictwa i zarządu okręgowe Polskiego Związku Łowieckiego, poddaje trofeum ocenie. Sprawdza w ten sposób, czy upolowany zwierz spełniał kryteria dotyczące wieku i jakości osobniczej.

Odyniec – dorosły samiec dzika

Okręg łowiecki – jest to jedna z jednostek administracyjnych PZŁ.

Okręgowy łowczy – jest przewodniczącym zarządu okręgowego w PZŁ.

Okręgowa Rada Łowiecka – to najwyższa władza łowiecka na poziomie okręgu w strukturach organizacyjnych PZŁ.

Opiekun stażysty – doświadczony myśliwy, który opiekuje się stażystą.

Oręż – szable i fajki, czyli kły odyńca. Jest to trofeum myśliwskie.

Ostatni miot – żartobliwe określenie na biesiadę, organizowaną w terenie, zaraz po polowaniu.
Ostrolotka – trofeum myśliwskie pozyskiwane z skrzydła słonki.

Parostki – trofeum myśliwskie pozyskiwane z poroża samca sarny.

Pędzenie – zaganianie zwierząt z miotu.

Pióro – inaczej ptactwo łowne; rząd pokotu przeznaczony dla ubitego ptactwa; długie i sztywne włosy na karku dzika

Pokot, rozkład – po polowaniu układa się upolowaną zwierzynę w rzędy, z zachowaniem myśliwskiej hierarchii gatunków.

Polowanie indywidualne – polowanie, w którym uczestniczy tylko jeden myśliwy, lub myśliwy z pomocnikiem.

Polowanie zbiorowe – jest to polowanie w którym uczestniczy co najmniej dwóch myśliwych (na ogół jest ich jednak znacznie więcej).

Płaz – boczna powierzchnia głowni w broni białej (na ogół nożu lub kordelasie).

Postrzałek – zwierz lub ptak zraniony przez myśliwego.

Prowadzący polowanie – zarząd kołowa łowieckiego wyznacza myśliwego, który kieruje polowaniami zbiorowymi. Posiada on wtedy najwyższą władzę podczas polowania zbiorowego.

Przelatek – młody, roczny dzik.

Przesmyk, weksel – stała trasa, po której przemieszcza się zwierzyna.

Puścić bez strzału – nie strzelić do zwierzyny.

Polski Związek Łowiecki (PZŁ) – ogólnopolska organizacja łowiecka, założona w 1923 roku. Obecnie jest zrzeszeniem, które na mocy ustawy o „Prawie Łowieckim” ma upoważnienie do prowadzenia gospodarki łowieckiej, w tym organizowanie polowań, na terenie Polski. Wszystkie koła myśliwskie oraz każdy myśliwy jest zapisany do PZŁ.
Rana wlotowa – rana w miejscu, w którym pocisk wszedł w tuszę zwierzyny.

Rana wylotowa – rana postrzałowa w miejscu, w którym pocisk opuścił tuszę zwierzyny.

Rogacz – inaczej kozioł; samiec sarny.

Sadyba – inaczej koliba; kwatera myśliwska.

Stażysta – jest nim kandydat na członka Polskiego Związku Łowieckiego, podczas odbywania stażu w kole łowieckim lub w ośrodku hodowli zwierzyny. Staż trwa 12 miesięcy, lecz może zostać przedłużony. W czasie tego okresu, stażystą opiekuje się opiekun stażysty.

Stopka kolby – to dolna część kolby w długiej broni palnej.

Strzelić zwierza – czyli upolować, ubić.

Sygnalista – myśli, który gra sygnały myśliwskie na sygnałówce.

Szable – cześć trofeum myśliwskiego. Są to kły z żuchwy dzika.

Szarak – zając szarak (inaczej nazywany także: kot, kopyra, korpal).

Szpicak – młody samiec sarny, daniela, jelenia lub łosia (czyli zwierzyn płowej), z porożem w formie prostych tyk, jeszcze bez odnóg.

Ścinka – fragment okrywy włosowej zwierzyny, który został odcięty od tuszy, od uderzenia pocisku.

Ślady – wszelkie znaki, pozostawione przez zwierza, które mogą nas do niego doprowadzić: odchody, pozostałości po żerowaniu, tropy itd.

Ślimy – trofeum myśliwskie z rogów muflona.

Tropy – odciski kończyn zwierzyny lub ptactwa odciśnięte na ziemi lub w śniegu.

Trofeum – jest to częścią ciała zwierzyna lub ptaka, którą myśliwy zachowuje na pamiątkę z łowów.

Turzyca – sierść zająca lub dzikiego królika; także rząd pokotu, w którym układa się opolowane zające i króliki.

Ubić – ustrzelić zwierza.

Uchodzenie zwierza – kiedy zwierz ucieka.

Urożenie – trofeum myśliwski z rogów tura lub żubra.

Wachlarz – trofeum myśliwskie z ogona koguta głuszca.

Warchlak – dzik w pierwszym roku życia.

Wieniec – trofeum myśliwskie z poroża samca jelenia.

george-stubbs-84950_1280

Wycena trofeum – na wycenę trofeum wpływa wiele parametrów: waga, wymiary, objętość, estetyka. Za wszystko przyznawane są punkty, według międzynarodowych kryteriów jakości.

Wypatroszyć zwierzynę – operacja polegająca na usunięciu narządów wewnętrznych ze zwierzyny – serca, płuc, wątroby, przewodu pokarmowego itd.

Wypchnąć zwierzynę – czyli wypłoszyć zwierzę; może robić to naganiacz lub pies.

Wziąć miot – czyli polowanie, które odbywa się na obszarze wybranego miotu.

Zestrzał – jest to miejsca, w którym stała zwierzyna, w chwili, gdy myśliwy oddawał do niej strzał.

Poprzedni wpis

«

Następny wpis

»